Iedereen wil nieuwe woonvormen voor ouderen. Waarom komen ze zo moeilijk van de grond?
De behoefte aan nieuwe woonvormen voor ouderen groeit, maar de realisatie blijft achter. Locaties, financiering en samenwerking vormen vaak obstakels. Stichting Thuis in Welzijn laat zien waarom het belangrijk is om kleinschalige woonconcepten al vroeg in vastgoedplannen op te nemen en welke rol gemeenten, corporaties en ontwikkelaars daarin kunnen spelen.
Ouderenhuisvesting vraagt om meer dan alleen woningen bouwen
De behoefte aan kleinschalige woonvormen voor ouderen groeit. Toch blijkt het in de praktijk lastig om deze initiatieven daadwerkelijk te realiseren. Niet omdat de belangstelling ontbreekt, maar omdat locaties, financiering en besluitvorming niet altijd op elkaar aansluiten. Hoe kunnen vastgoedpartijen, gemeenten en woningcorporaties hier verandering in brengen?
Nederland staat voor een flinke opgave op het gebied van ouderenhuisvesting. Tot en met 2030 moeten er 290.000 woningen voor ouderen bijkomen, waaronder 80.000 in geclusterde woonvormen. Juist die laatste categorie biedt mogelijkheden om zelfstandig wonen te combineren met ontmoeting en onderlinge betrokkenheid.
Maar een woonconcept dat maatschappelijk veel steun krijgt, is nog niet automatisch een haalbaar vastgoedproject.
Ruimte maken in bestaande plannen
Stichting Thuis in Welzijn merkt in gesprekken met gemeenten, corporaties en ontwikkelaars dat er veel belangstelling is voor het Thuishuisconcept. In een Thuishuis wonen vijf tot zeven alleenstaande ouderen zelfstandig, met gezamenlijke voorzieningen en ruimte voor ontmoeting.
Het concept kan worden gerealiseerd in bestaande gebouwen, nieuwbouwprojecten of als onderdeel van een groter wooncomplex. Vooral die laatste mogelijkheid biedt perspectief voor vastgoedpartijen.
De praktijk leert echter dat de timing belangrijk is. Wanneer een woonproject al grotendeels is uitgewerkt, blijkt het lastig om alsnog ruimte te reserveren voor een kleinschalige woongemeenschap.
Wie geclusterde woonvormen wil realiseren, moet deze daarom al bij de eerste plannen meenemen.
De financiële puzzel van gezamenlijke voorzieningen
Een gedeelde woonkamer, keuken of ontmoetingsruimte levert geen afzonderlijke woning op, maar is wel bepalend voor het functioneren van een woongemeenschap.
Dat roept vragen op over investeringen, exploitatie en de verdeling van kosten. Wie financiert de gezamenlijke vierkante meters? Hoe blijven de woningen betaalbaar? En zijn er mogelijkheden om voorzieningen binnen een groter complex te combineren?
Volgens Stichting Thuis in Welzijn verdienen deze vraagstukken al tijdens de planontwikkeling aandacht. Anders bestaat het risico dat juist de voorzieningen die een woonconcept bijzonder maken, later om financiële redenen verdwijnen.
Vastgoed én een sociale gemeenschap
Ook de sociale kant van een woonproject verdient aandacht. Een groep ouderen in hetzelfde gebouw huisvesten, betekent nog niet dat er vanzelf een gemeenschap ontstaat.
Bewoners moeten bewust voor deze woonvorm kiezen. Daarnaast zijn goede afspraken, begeleiding bij het ontstaan van de woongemeenschap en verbinding met de buurt van belang.
Ingrid Aaldijk, directeur van Stichting Thuis in Welzijn, benadrukt dat het daarom om meer gaat dan de fysieke ruimte. Het succes van een Thuishuis wordt mede bepaald door de manier waarop bewoners met elkaar samenleven en naar elkaar omkijken.
Van belangstelling naar realisatie
Om kleinschalige woonvormen daadwerkelijk van de grond te krijgen, zijn concrete locaties, betrokken opdrachtgevers en financiële afspraken nodig.
Gemeenten kunnen ruimte maken binnen hun woningbouwprogramma's. Corporaties kunnen geclusterde woonvormen opnemen in hun vastgoedplannen en ontwikkelaars kunnen onderzoeken waar dergelijke concepten passen binnen bestaande projecten of herbestemmingsopgaven.
Stichting Thuis in Welzijn ondersteunt deze partijen bij het onderzoeken en realiseren van Thuishuisprojecten. In onder meer Woerden en Noordwijk zijn Thuishuizen onderdeel van grotere wooncomplexen.
De stichting heeft de ambitie om 50 Thuishuizen in Nederland te realiseren. Daarvoor zijn nieuwe locaties en samenwerkingspartners nodig.
Heeft u als gemeente, woningcorporatie of vastgoedontwikkelaar mogelijkheden voor een kleinschalige woonvorm voor ouderen? Stichting Thuis in Welzijn denkt graag mee over de haalbaarheid en realisatie.
Meer informatie: www.thuisinwelzijn.nl
Dit artikel is gebaseerd op een eerdere publicatie van Stichting Thuis in Welzijn.